Publieke DNS-servers vs die van je provider: voor- en nadelen

Een DNS-server zoekt voor je computer of telefoon op bij welk IP-adres een websitenaam hoort. Standaard gebruik je die van je internetprovider, zoals Ziggo of KPN: dat werkt meteen en zonder instellingen. Een publieke DNS-server, zoals die van Google (8.8.8.8), Cloudflare (1.1.1.1) of Quad9 (9.9.9.9), kies je zelf als je meer invloed wilt op privacy, extra bescherming tegen malware of een reserve voor als de DNS van je provider hapert.

In dit artikel lees je wat een DNS-server en een DNS-provider zijn, wat de voor- en nadelen van beide zijn, welke DNS-server je het beste kunt gebruiken en hoe je een voorkeurs-DNS-server instelt op je computer, telefoon of router.

Wat is een DNS-server?

DNS (Domain Name System) is het adresboek van internet. Typ je ljpc-hosting.nl in, dan vraagt je apparaat aan een DNS-server welk IP-adres daarbij hoort. Pas met dat adres kan je browser verbinding maken met de juiste server. Dat gebeurt bij elke website die je opent en elke e-mail die je verstuurt, meestal binnen een fractie van een seconde.

Er zijn twee soorten DNS-servers, en het helpt om ze uit elkaar te houden:

• Resolver (ook recursieve DNS-server genoemd): de DNS-server die jouw apparaat gebruikt. Hij zoekt het antwoord voor je op en bewaart het een tijdje in zijn cache, zodat de volgende vraag sneller gaat. Over deze DNS-server gaat dit artikel: die van je provider of een publieke.
• Autoritatieve nameserver: de server die het officiële antwoord over een domein heeft. Voor domeinen die bij LJPc in beheer zijn, zijn dat ns1, ns2 en ns3.ljpc.network. Welke nameservers bij een domein horen, staat in het NS-record.

Een resolver begint bij de rootservers van internet, vraagt daarna de servers van de extensie (bijvoorbeeld .nl) en komt zo bij de nameservers van het domein uit. Die geven bijvoorbeeld het A-record met het IP-adres terug.

Wat is een DNS-provider?

Met een DNS-provider kunnen twee partijen bedoeld zijn:

• De partij achter je resolver. Dat is je internetprovider, tenzij je zelf een publieke DNS-server hebt ingesteld. Dit bepaalt hoe jij andere websites opzoekt.
• De partij die de DNS van jouw domein host. Die beheert de nameservers en records van je eigen domein, zoals het A-record van je website en het MX-record voor je e-mail. Gebruikt je domein de nameservers van LJPc, dan zijn wij dat.

Die twee staan los van elkaar. Stel je op je laptop de DNS-server van Cloudflare in, dan verandert er niets aan de DNS van je eigen domein. En verhuis je je domein naar andere nameservers, dan gebruiken jij en je bezoekers nog steeds dezelfde resolver.

De DNS-servers van je internetprovider

Zonder aanpassingen geeft je modem of router je apparaten automatisch de DNS-servers van je internetprovider mee. Zoek je de DNS-server van Ziggo of de DNS van KPN, dan hoef je dus niets in te vullen: zolang de DNS op je apparaat op automatisch staat, gebruik je die al. Wil je na een proef met een publieke DNS-server terug naar je provider, zet de instelling dan weer op automatisch.

Ziggo vermeldt voor zakelijke aansluitingen de DNS-servers 62.179.104.196 en 213.46.228.196. Bel je via Ziggo met een eigen modem, dan werkt de telefonie volgens Ziggo alleen met de DNS-servers van Ziggo die je modem automatisch krijgt; voor internet mag je elke DNS-server gebruiken.

Voordelen

• Werkt meteen, zonder instellingen op je apparaten.
• De servers staan in het netwerk van je provider, dichtbij jouw aansluiting.
• Werkt iets niet, dan helpt de klantenservice van je provider je met de eigen instellingen.

Nadelen

• Je provider ziet welke domeinnamen je opzoekt. Wat hij daarmee doet, staat in zijn privacyverklaring.
• Je kiest niet zelf welke extra's je krijgt, zoals een filter tegen malware of versleutelde DNS. Dat hangt af van wat je provider aanbiedt.
• Hapert de DNS van je provider, dan lijkt internet plat te liggen terwijl je verbinding wel werkt.

Publieke DNS-servers

Een publieke DNS-server is een resolver die je gratis gebruikt, los van welke internetprovider je hebt. De bekendste zijn die van Google, Cloudflare en Quad9. Quad9 is een Zwitserse stichting en valt onder de Zwitserse privacywet en de AVG. Sinds juni 2025 is er ook DNS4EU, een Europese resolver die met steun van de Europese Unie is opgezet en wordt beheerd door het Tsjechische bedrijf Whalebone. De publieke dienst van DNS4EU is bedoeld voor particulieren in Europa, niet voor bedrijfsnetwerken.

Voordelen

• Je kiest zelf wiens privacybeleid je vertrouwt. Quad9 slaat geen IP-adressen van gebruikers op. Cloudflare bewaart je IP-adres, op een kleine steekproef na, alleen ingekort en wist zijn logboeken binnen 25 uur. Google wist de tijdelijke logboeken met je volledige IP-adres binnen 24 tot 48 uur en bewaart daarna een steekproef met alleen je stad of regio.
• Een filterende variant blokkeert bekende malware- en phishingdomeinen voordat je apparaat er verbinding mee maakt.
• Alle vier controleren DNSSEC-handtekeningen en ondersteunen versleutelde DNS (DNS-over-HTTPS en DNS-over-TLS).
• Je hebt een werkende reserve als de DNS van je provider storing heeft.

Nadelen

• Je moet ze zelf instellen, per apparaat of in je router.
• Je provider ziet nog steeds met welke servers je verbinding maakt; alleen versleutelde DNS verbergt welke namen je opzoekt.
• Een filter kan een enkele keer een goede website blokkeren. Gebruik dan tijdelijk een variant zonder filter of meld het bij de dienst.

Voor- en nadelen op een rij

Welke DNS-server gebruiken? De beste keuze per situatie

Een beste DNS-server voor iedereen bestaat niet. Kies op basis van wat jij belangrijk vindt:

• Alles werkt en je wilt niets instellen: houd de DNS van je provider aan.
• Een veilige DNS-server met bescherming tegen malware en phishing: kies een filterende variant, zoals Quad9 (9.9.9.9) of Cloudflare 1.1.1.2. Thuis kan ook DNS4EU Protective (86.54.11.1). Voor een bedrijf kan een zakelijk DNS-filter daarnaast DNS-tunneling herkennen, waarbij malware gegevens in DNS-verkeer verstopt.
• Privacy: lees het privacybeleid van de dienst en zet daarnaast versleutelde DNS aan, zodat je provider niet meer meeleest welke namen je opzoekt.
• Een snelle DNS-server: meet het zelf. Hoe snel een resolver voor jou is, hangt af van de afstand tot zijn dichtstbijzijnde server en van of het antwoord al in zijn cache staat. Met dig zie je bij Query time hoeveel milliseconden een antwoord duurt, bijvoorbeeld dig ljpc-hosting.nl @9.9.9.9. Hoe je meerdere DNS-servers eerlijk met elkaar vergelijkt, met DNS Benchmark van GRC of het gratis dnseval, lees je in DNS-benchmark: zo vind je de snelste DNS-server. Een snellere DNS-server versnelt alleen het opzoeken, niet het laden van de website zelf. Google stuurt een deel van je IP-adres mee naar de nameservers (EDNS Client Subnet), zodat grote diensten je naar een server in de buurt kunnen sturen. Cloudflare doet dat niet, Quad9 alleen op het adres 9.9.9.11.
• Kinderen in huis: een gezinsfilter zoals Cloudflare 1.1.1.3 of DNS4EU met kinderbescherming (86.54.11.12), ingesteld in de router, geldt voor elk apparaat op je wifi.

Vul altijd twee adressen in, een voorkeurs-DNS-server en een alternatieve DNS-server, zodat je apparaat kan uitwijken als er één niet antwoordt. Kies ze van dezelfde dienst. Bij twee verschillende diensten krijg je soms andere antwoorden, bijvoorbeeld als de ene een domein filtert en de andere niet.

DNS-server instellen: voorkeurs- en alternatieve DNS-server

Je kunt een DNS-server per apparaat instellen of één keer in je router, zodat hij voor iedereen op je netwerk geldt. Noteer de oude instelling voordat je iets verandert, zodat je altijd terug kunt naar automatisch.

Windows 11

1. Open Start, Instellingen en kies Netwerk & internet.
2. Kies je verbinding: bij Wi-Fi via Bekende netwerken beheren je netwerk, of Ethernet.
3. Klik bij de DNS-instellingen op Bewerken en kies Handmatig.
4. Zet IPv4 aan en vul bij Voorkeurs-DNS-server en Alternatieve DNS-server de twee adressen van je dienst in. Doe hetzelfde voor IPv6 als je verbinding IPv6 heeft.
5. Wil je versleutelde DNS, kies dan bij DNS over HTTPS de optie Aan (automatische sjabloon). Klik op Opslaan.

macOS

1. Kies Apple-menu, Systeeminstellingen en klik in de navigatiekolom op Netwerk.
2. Klik op je netwerkvoorziening, bijvoorbeeld Wi-Fi, en daarna op Details.
3. Klik op DNS, klik op de plusknop onderaan de lijst met DNS-servers, vul het adres in en klik op OK.

iPhone en iPad

1. Open Instellingen en tik op Wi-Fi.
2. Tik op de infoknop naast je wifinetwerk en daarna op DNS configureren.
3. Zet het op handmatig, haal de bestaande servers weg, voeg de adressen van je dienst toe en bewaar de wijziging.

Dit geldt alleen voor dat wifinetwerk, niet voor mobiele data.

Android

1. Open Instellingen, tik op Netwerk en internet en daarna op Privé-DNS. Zie je dat niet, bijvoorbeeld op een Samsung, zoek dan in Instellingen naar Privé-DNS.
2. Kies Hostnaam van privé-DNS-provider.
3. Vul de hostnaam van je dienst in, bijvoorbeeld dns.google, one.one.one.one of dns.quad9.net, en tik op Opslaan.

Privé-DNS is versleuteld (DNS-over-TLS) en geldt voor alle netwerken waarmee je telefoon verbinding maakt, niet alleen voor één wifinetwerk.

Router

In je router stel je de DNS-server in voor alle apparaten tegelijk. Waar de instelling staat, verschilt per router; zoek in de beheerpagina naar DNS, vaak bij de LAN- of DHCP-instellingen. In een KPN Box ga je naar mijnmodem.kpn, kies je Internetverbinding en daarna DNS, zet je het vinkje in het blauwe blok uit en vul je de adressen in, zoals KPN uitlegt in DNS-instellingen aanpassen. Kun je de DNS-servers in je modem niet aanpassen, stel ze dan per apparaat in.

Alleen in je browser

Chrome en Firefox kunnen zelf versleutelde DNS gebruiken, los van de instellingen van je apparaat. In Chrome zet je onder Instellingen, Privacy en beveiliging, Beveiliging, bij Geavanceerd de optie Beveiligde DNS gebruiken aan en kies je een serviceprovider. In Firefox vind je het onder Instellingen, Privacy en Beveiliging, bij DNS over HTTPS; met Aangepast kies je zelf de dienst. Andere apps op je computer gebruiken dan nog steeds de DNS-server van je apparaat.

Controleren welke DNS-server je gebruikt

Voer in de opdrachtprompt of de terminal nslookup ljpc-hosting.nl uit. Bovenaan het antwoord staat bij Server welke DNS-server je apparaat vroeg, met het IP-adres eronder. Zie je daar het adres van je router, bijvoorbeeld 192.168.1.1 of 192.168.2.254, dan stuurt je router de vragen door naar de DNS-server die in de router is ingesteld, meestal die van je provider.

Of je resolver DNSSEC-handtekeningen controleert, zie je met de verbindingstest van internet.nl, bij het onderdeel over domeinnaamhandtekeningen (DNSSEC).

DNS-servers en je eigen domein bij LJPc hosting

Gebruikt je domein de nameservers van LJPc, dan geven ns1, ns2 en ns3.ljpc.network het officiële antwoord over jouw domein, via IPv4 en IPv6. Welke DNS-server je bezoekers zelf gebruiken, maakt voor dat antwoord niet uit: elke resolver haalt het bij onze nameservers op. Staat je domein bij ons geregistreerd en gebruikt het onze nameservers, dan zetten we DNSSEC automatisch aan. Resolvers die handtekeningen controleren, zoals alle vier uit de tabel hierboven, herkennen dan een vervalst antwoord.

Vul ns1, ns2 en ns3.ljpc.network niet in als DNS-server op je computer of in je router. Het zijn autoritatieve nameservers: ze beantwoorden alleen vragen over domeinen die bij ons in beheer zijn, dus andere websites laden dan niet. Wil je juist de nameservers van je domein wijzigen, lees dan nameservers wijzigen.

Heb je een record aangepast en zie je nog de oude waarde? Dan heeft je resolver het oude antwoord nog in zijn cache. Vraag het nieuwe antwoord rechtstreeks op bij onze nameserver, bijvoorbeeld met dig A jouwdomein.nl @ns1.ljpc.network +short. Google en Cloudflare hebben ook een pagina waarop je hun cache voor één domeinnaam leegmaakt: Flush Cache van Google Public DNS en Purge Cache van Cloudflare. Waarom een wijziging tijd kost, lees je in wat is DNS-propagatie. Werkt je domein helemaal niet, dan helpt DNS-problemen oplossen je stap voor stap verder. Je records zelf beheer je in Plesk of in het klantenportaal op portal.ljpc.nl; hoe, lees je in DNS-records beheren.

Kom je er niet uit met de DNS van je domein? Maak een supportticket aan in het klantenportaal, dan kijken we met je mee.