Wat is DNS-propagatie? Uitleg, duur en controle
Gepubliceerd op 3 juli 2026 9 min leestijd
DNS-propagatie is de tijd tot een DNS-wijziging overal doorkomt. Lees waarom het door TTL en caching komt, hoe lang het duurt en hoe je het controleert.
Je hebt net een DNS-wijziging doorgevoerd, bijvoorbeeld nieuwe nameservers, een ander IP-adres of een aangepast MX-record, en er verandert nog niets. Dat is normaal. DNS-propagatie is de tijd die het kost voordat zo'n wijziging overal op internet zichtbaar is. In dit artikel lees je wat DNS-propagatie precies is, waarom het tijd kost, hoe lang het duurt en hoe je de voortgang zelf controleert.
Wat is DNS-propagatie?
DNS-propagatie is de periode waarin een DNS-wijziging overal zichtbaar wordt. De term is eigenlijk misleidend, want er wordt niets actief verstuurd of gepusht. Zodra je een wijziging opslaat, is die vrijwel direct actief op de autoritatieve nameservers van je domein. Dat zijn de servers die het officiële antwoord over jouw domein geven.
Bij LJPc beheer je je DNS in Plesk als er een hostingpakket bij je domein hoort, en in het klantenportaal als je alleen DNS-beheer bij ons hebt. Welke route voor jou geldt en hoe je een record aanpast, lees je in DNS-records beheren. Een wijziging staat meestal binnen een minuut op onze nameservers ns1, ns2 en ns3.ljpc.network. In Plesk gebeurt dat pas nadat je boven de lijst met records op Update (Bijwerken) hebt geklikt: na OK zet Plesk je wijziging alleen klaar.
De vertraging die je ervaart, komt niet van die nameservers, maar van caching onderweg. Overal tussen jou en de nameservers bewaren DNS-resolvers een kopie van het vorige antwoord. Zolang die kopie nog geldig is, krijg je de oude waarde te zien. Propagatie is dus geen verspreiding van nieuwe gegevens, maar het verlopen van verouderde kopieën.
Een DNS-aanvraag loopt via meerdere schakels: de resolver van je internetprovider, soms een publieke resolver zoals die van Google (8.8.8.8) of Cloudflare (1.1.1.1), de cache van je besturingssysteem en zelfs de cache van je browser. Elke schakel bewaart het antwoord onafhankelijk, en elke kopie verloopt op een eigen moment. Daardoor kan de wijziging bij jou al zichtbaar zijn terwijl een ander nog het oude adres ziet.
Waarom kost een DNS-wijziging tijd?
De TTL bepaalt hoe lang een antwoord wordt bewaard
Elk DNS-record heeft een TTL (Time To Live). Dat is een getal in seconden dat aangeeft hoe lang een resolver het antwoord mag bewaren voordat hij het opnieuw ophaalt. Een veelgebruikte standaardwaarde is 3600 seconden, oftewel 1 uur. Staat de TTL van je oude record op een uur, dan kan een resolver dat oude antwoord tot een uur lang blijven teruggeven, ook nadat jij de nieuwe waarde al hebt opgeslagen.
Bij LJPc staat de TTL meestal op 1 uur (3600 seconden). Bij een deel van de domeinen is dat een dag (86400 seconden). Welke TTL jouw record heeft, zie je het zekerst met dig (zie verderop). Heb je alleen DNS-beheer bij ons, dan staat hij ook in het klantenportaal in de kolom TTL bij DNS records. Je past de TTL per record aan: in het klantenportaal kies je een waarde tussen 60 en 86400 seconden (een minuut tot een dag), in Plesk vul je hem in bij het veld TTL van het record. Een lagere TTL zorgt voor snellere wijzigingen, maar iets meer DNS-verkeer; een hogere TTL doet het omgekeerde.
Niet elke resolver houdt zich netjes aan de TTL
In theorie verloopt een antwoord in de cache precies na de TTL. In de praktijk negeren sommige providers de TTL en bewaren ze antwoorden langer om verkeer te besparen. Ook staan er caches op plekken waar jij geen invloed op hebt. Dat verklaart waarom een wijziging niet overal op hetzelfde moment doorkomt en waarom je soms geduld moet hebben, ook al klopt alles aan jouw kant.
Hoe lang duurt DNS-propagatie?
Voor een losse recordwijziging, zoals een nieuw IP-adres in een A-record, gaat het vaak snel: van een paar minuten tot enkele uren, afhankelijk van de TTL. Bij LJPc staat een nieuw of gewijzigd record meestal binnen een minuut op onze nameservers. Servers die de oude waarde nog in hun cache hebben, zien de wijziging pas als de TTL verloopt, bij ons meestal na een uur. De bekende vuistregel is dat je maximaal 24 tot 48 uur moet aanhouden. Die uiterste termijn geldt vooral bij hoge TTL-waarden, bij providers die de TTL oprekken en bij het wisselen van nameservers.
Nameserver- en registrarwijzigingen duren het langst
Wissel je van nameservers of registreer je een domein, dan komt er een extra schakel bij. De koppeling van je domein naar de juiste nameservers, de zogenoemde delegatie, moet dan eerst worden bijgewerkt bij de registry van het topleveldomein (bijvoorbeeld de organisatie achter .nl of .com). Die stap heeft zijn eigen cachetijden: bij .nl een uur, bij .com twee dagen. Reken voor een nameserverwijziging daarom eerder op de volledige 24 tot 48 uur dan voor een losse recordwijziging. Wat nameservers precies doen, lees je in ons artikel over het NS-record. Hoe je ze wisselt, lees je in nameservers wijzigen, en verhuis je je hele domein, dan helpt domein verhuizen naar LJPc je verder.
Staat DNSSEC aan bij je huidige DNS-provider, laat daar dan eerst het DS-record verwijderen en wacht de TTL af voordat je de nameservers wijzigt. Anders is je domein na de wissel bij een deel van de bezoekers onbereikbaar, en dat is geen propagatie die vanzelf overgaat. Hoe dat werkt, lees je in wat is DNSSEC.
Veelvoorkomende situaties na een wijziging
Bijna elke klacht na een DNS-wijziging is met caching te verklaren. Verander je het IP-adres, dan blijft je website bij een deel van de bezoekers nog enige tijd op de oude server staan. Pas je het MX-record aan, dan komt e-mail nog een tijdje op de oude mailserver binnen. De onderstaande tabel vat de meest voorkomende situaties samen.
| Symptoom | Oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Website toont nog de oude site na een IP-wijziging | De oude waarde van het A-record staat nog in caches | Wachten tot de TTL verloopt, je eigen cache wissen en controleren met een propagatiechecker |
| E-mail komt na een MX-wijziging nog op de oude server binnen | Verzendende mailservers gebruiken nog het oude MX-record uit hun cache | Wachten tot de TTL verloopt en de oude mailbox voorlopig bereikbaar houden |
| Nieuw domein of subdomein wordt niet gevonden | Het "bestaat niet"-antwoord (NXDOMAIN) staat tijdelijk in de cache | Wacht maximaal een uur; op onze nameservers verloopt deze negatieve cache binnen een uur |
| Ook ns1.ljpc.network geeft nog de oude waarde | De wijziging staat in Plesk klaar maar is nog niet toegepast, of je domein gebruikt andere nameservers | Klik in Plesk boven de lijst met records op Update (Bijwerken) en controleer met dig NS welke nameservers je domein gebruikt |
Propagatie versnellen: verlaag de TTL vooraf
Je kunt propagatie niet forceren. Niemand kan de caches van alle providers wereldwijd voor je leegmaken. Wat je wel kunt doen, is de wachttijd vooraf verkleinen door de TTL te verlagen voordat je de wijziging doorvoert.
- Verlaag ruim van tevoren de TTL van het record dat je gaat wijzigen, bijvoorbeeld naar 300 seconden (5 minuten). In het klantenportaal klik je bij het record op Bewerken, pas je TTL aan en klik je op Opslaan. In Plesk open je het record bij DNS Settings (DNS-instellingen), pas je het veld TTL aan, klik je op OK en daarna boven de lijst op Update (Bijwerken). Controleer met dig bij ns1.ljpc.network of de nieuwe TTL er staat.
- Wacht daarna minstens zo lang als de oude TTL was (bij een uur dus zeker een uur, bij een dag een volle dag), zodat die oude, hoge waarde overal uit de cache is verlopen.
- Voer nu de eigenlijke wijziging door. Resolvers bewaren het nieuwe antwoord dan nog maar 5 minuten, dus een fout herstel je snel.
- Werkt alles stabiel, zet de TTL dan weer terug naar een normale waarde zoals 3600 seconden.
Belangrijk: het verlagen van de TTL helpt alleen vooraf. Verlaag je de TTL pas nadat je de wijziging hebt doorgevoerd, dan staat de oude, hoge TTL al in de caches en moet je die alsnog uitzitten. Plesk open je in een paar klikken vanuit het klantenportaal; hoe, lees je in Plesk openen vanuit het klantenportaal.
Hoe controleer je DNS-propagatie?
Gebruik een online propagatiechecker
Een propagatiechecker zoals whatsmydns.net bevraagt DNS-servers op tientallen locaties wereldwijd tegelijk en laat per locatie zien welk antwoord terugkomt. Zo zie je in een oogopslag waar de nieuwe waarde al actief is en waar nog niet. Handig om te volgen hoe ver een wijziging is.
Controleer zelf met dig (macOS en Linux)
Met het commando dig vraag je een record rechtstreeks op. Vergelijk het antwoord van een publieke resolver met dat van de autoritatieve nameserver om te zien of je wijziging goed is opgeslagen.
# Vraag het huidige A-record op
dig example.com A +short
# Vergelijk een publieke resolver met de autoritatieve nameserver
dig @8.8.8.8 example.com +short
dig @ns1.ljpc.network example.com +short
Gebruikt je domein de nameservers van LJPc en geeft ns1.ljpc.network al de nieuwe waarde, maar 8.8.8.8 nog de oude, dan is je wijziging correct opgeslagen en wacht je alleen nog op het verlopen van de cache. Geeft ook ns1.ljpc.network nog de oude waarde, kijk dan in Plesk of je op Update (Bijwerken) hebt geklikt. In de volledige uitvoer van dig, dus zonder +short, zie je bij het record een getal in seconden. Bij ns1.ljpc.network is dat de TTL van je record; bij een resolver als 8.8.8.8 is het de tijd die het antwoord nog in de cache blijft, en die telt af.
Controleer met nslookup (Windows)
Op Windows gebruik je nslookup. De server die je wilt bevragen zet je achter de domeinnaam.
nslookup example.com
nslookup -type=mx example.com
nslookup example.com 8.8.8.8
nslookup example.com ns1.ljpc.network
De melding "Non-authoritative answer" betekent alleen dat het antwoord uit de cache van de resolver komt. Dat is normaal en geen fout.
Wis je lokale DNS-cache
Je eigen computer bewaart DNS-antwoorden ook. Wil je zelf sneller de nieuwe waarde zien, wis dan je lokale cache met het commando voor jouw systeem:
- Windows:
ipconfig /flushdns - macOS:
sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder - Linux (systemd):
sudo resolvectl flush-caches
Let op: je browser houdt een eigen DNS-cache bij, los van je besturingssysteem. Sluit je browser volledig af of wis die cache apart. Hoe je de cache van je browser, telefoon en router wist en die van Google en Cloudflare ververst, lees je in ons artikel over DNS-cache. Het wissen van je eigen cache helpt alleen jou; de rest van de wereld moet nog steeds de TTL uitzitten. Werkt het na de maximale wachttijd nog steeds niet, dan gaat het waarschijnlijk niet om propagatie maar om een echte fout in de instellingen. Loop in dat geval de stappen in ons artikel over DNS-problemen oplossen na.
Kom je er niet uit of blijft een wijziging na de maximale wachttijd hangen? Maak een supportticket aan, dan kijken we met je mee.
Veelgestelde vragen
Wat is DNS-propagatie precies?
DNS-propagatie is de tijd die het kost voordat een DNS-wijziging overal zichtbaar is. De wijziging staat vrijwel direct op de autoritatieve nameservers van je domein. De vertraging komt doordat DNS-resolvers onderweg nog een kopie van het oude antwoord in hun cache bewaren tot die verloopt.
Hoe lang duurt het voordat een DNS-wijziging overal zichtbaar is?
Bij LJPc staat een wijziging meestal binnen een minuut op onze nameservers. Daarna hangt het af van de TTL: servers die de oude waarde nog in hun cache hebben, zien de wijziging pas als die verloopt, bij ons meestal na een uur. Houd als uiterste termijn 24 tot 48 uur aan. Nameserver- en registrarwijzigingen zitten vaker aan de bovenkant van die marge, omdat de registry van het topleveldomein ook moet worden bijgewerkt.
Kun je DNS-propagatie versnellen of forceren?
Forceren kan niet, want je hebt geen controle over de caches van andere providers. Wat wel helpt, is de TTL verlagen voordat je de wijziging doorvoert en daarna je eigen DNS-cache wissen. Zo zie je zelf de nieuwe waarde sneller en verloopt de cache bij anderen sneller na de wijziging.
Waarom zie ik de wijziging al wel en iemand anders nog niet?
Omdat elke resolver zijn eigen cache heeft die op een eigen moment verloopt. Jij en de ander gebruiken waarschijnlijk verschillende resolvers, bijvoorbeeld die van een andere internetprovider. De een heeft de nieuwe waarde al opgehaald, de ander wacht nog tot zijn kopie verloopt.
Waarom komt mijn e-mail na een MX-wijziging nog op de oude server aan?
Verzendende mailservers onthouden het MX-record net zo lang als de TTL aangeeft. Tot die cache verloopt, blijven zij mail naar je oude server sturen. Houd je oude mailbox daarom bereikbaar tot de wijziging overal is doorgekomen, zodat er geen berichten verloren gaan.
Hoe controleer ik of mijn DNS-wijziging al actief is?
Gebruik een online propagatiechecker zoals whatsmydns.net voor een wereldwijd beeld, of vraag het record zelf op met dig (macOS en Linux) of nslookup (Windows). Vergelijk het antwoord van de autoritatieve nameserver met dat van een publieke resolver zoals 8.8.8.8. Zijn ze gelijk, dan is de propagatie zo goed als klaar.
Waar pas ik de TTL van een record aan bij LJPc?
Heb je alleen DNS-beheer bij LJPc, dan klik je in het klantenportaal bij het record op Bewerken, kies je een TTL tussen 60 en 86400 seconden en klik je op Opslaan. Hoort er een hostingpakket bij je domein, dan open je het record in Plesk bij DNS Settings (DNS-instellingen), pas je het veld TTL aan, klik je op OK en daarna boven de lijst op Update (Bijwerken).
Waarom geeft ook ns1.ljpc.network nog de oude waarde?
Dan is je wijziging nog niet op onze nameservers toegepast. Controleer in Plesk of je na het opslaan boven de lijst met records op Update (Bijwerken) hebt geklikt; na OK zet Plesk de wijziging alleen klaar. Controleer ook met dig NS of je domein de nameservers van LJPc gebruikt. Zo niet, dan pas je je records aan bij de partij waar je nameservers staan.