FTP en SFTP: bestanden uploaden naar je hosting

Bestanden uploaden naar je hosting doe je met FTP of SFTP. Met zo'n verbinding zet je jouw website, afbeeldingen of losse bestanden vanaf je computer op de server. In deze handleiding leer je stap voor stap bestanden uploaden met FTP en SFTP: wat het verschil is, waarom SFTP veiliger is, hoe je jouw gegevens opzoekt in Plesk, hoe je verbinding maakt met een programma als FileZilla en hoe je bestanden in de juiste map plaatst. Ook lees je hoe je bestandsrechten instelt en veelvoorkomende fouten oplost.

Wat zijn FTP en SFTP?

FTP staat voor File Transfer Protocol, een oude en veelgebruikte manier om bestanden tussen je computer en een server uit te wisselen. Het werkt prima, maar het heeft een groot nadeel: FTP verstuurt je gebruikersnaam, wachtwoord en bestanden onversleuteld over het internet. Iemand die op het netwerk meekijkt, kan die gegevens zomaar onderscheppen. FTP gebruikt standaard poort 21.

SFTP staat voor SSH File Transfer Protocol. Dit is een apart protocol dat bovenop SSH draait, dezelfde beveiligde techniek waarmee beheerders veilig op een server inloggen. SFTP versleutelt zowel je inloggegevens als je bestanden en gebruikt standaard poort 22. Daardoor is SFTP een stuk veiliger dan gewone FTP.

Daarnaast bestaat er FTPS, oftewel FTP over TLS. Dat is gewone FTP met een versleutelingslaag eroverheen, meestal ook op poort 21. Let op: FTPS en SFTP lijken in naam op elkaar, maar het zijn echt twee verschillende protocollen. Belangrijk om te onthouden: gebruik SFTP of FTPS en vermijd gewone, onversleutelde FTP.

Het verschil tussen FTP, FTPS en SFTP

Wat heb je nodig?

Voordat je begint, verzamel je een paar dingen. De bestanden van je website staan op de webhosting van LJPc, waar je ze via FTP of SFTP beheert.

• Een FTP-programma, ook wel FTP-client genoemd, zoals het gratis FileZilla. Ook WinSCP (Windows) of Cyberduck (Mac) werken prima. Ze doen allemaal ongeveer hetzelfde.
• Je inloggegevens: het serveradres, een gebruikersnaam, een wachtwoord en het juiste poortnummer.
• Weten in welke map je bestanden moeten staan. Bij de meeste sites is dat de map httpdocs.

Stap 1: FTP-gegevens opzoeken in Plesk

LJPc hosting werkt met het controlepaneel Plesk. Daar maak je een FTP-account aan en vind je de gegevens die je nodig hebt om verbinding te maken. De schermnamen hieronder staan in het Engels, zoals Plesk ze standaard toont. Staat jouw Plesk in het Nederlands, dan zet ik de Nederlandse naam er de eerste keer bij.

1. Log in op Plesk en ga naar Websites & Domains (Websites & domeinen).
2. Zoek je domein op en open de optie FTP (bij sommige versies FTP Access, onder Files & Databases).
3. Klik op Add an FTP Account (FTP-account toevoegen).
4. Vul bij FTP account name een gebruikersnaam in en kies een sterk wachtwoord.
5. Stel bij Home directory de map in waarin het account mag werken. Voor je website is dat meestal /httpdocs.
6. Klik op OK om het account op te slaan.

Het serveradres is meestal je domeinnaam, bijvoorbeeld jouwdomein.nl, of de servernaam die je van ons hebt gekregen. Twijfel je over de juiste gegevens? Neem dan contact op met support.

Stap 2: Een FTP-programma installeren

FileZilla is een gratis, veelgebruikt programma waarmee je via FTP, FTPS en SFTP bestanden overzet. Download het van de officiële FileZilla-website en installeer het zoals elk ander programma. Haal het alleen van de officiële bron, zodat je geen namaakversie met malware binnenhaalt.

Stap 3: Verbinding maken

Open FileZilla. Bovenaan zie je de Quickconnect-balk (Snelverbinden) met velden voor Host, Gebruikersnaam, Wachtwoord en Poort.

1. Vul bij Host het serveradres in. Voor SFTP zet je er sftp:// voor, bijvoorbeeld sftp://jouwdomein.nl.
2. Vul je gebruikersnaam en wachtwoord in.
3. Vul bij Poort het juiste nummer in: 21 voor FTP of FTPS, 22 voor SFTP.
4. Klik op Quickconnect.

Voor een verbinding die je vaker gebruikt, kun je beter de Site Manager (Sitebeheer) gebruiken. Daar sla je de verbinding op en kies je bij Protocol expliciet voor SFTP, of bij FTPS voor FTP met de versleuteling "Require explicit FTP over TLS".

SFTP gebruikt de SSH-toegang van je hosting op poort 22. Is SFTP niet beschikbaar op jouw pakket, gebruik dan FTPS: dat versleutelt je verbinding net zo goed, op poort 21. Weet je niet zeker wat je moet gebruiken? Support helpt je op weg.

Stap 4: Bestanden uploaden met FTP of SFTP

FileZilla toont twee vensters. Links staan de bestanden op je eigen computer (Lokaal), rechts die op de server (Extern).

1. Ga in het rechtervenster naar de map httpdocs. Dat is de webmap: alles wat hier staat, is bereikbaar via je domein.
2. Zoek in het linkervenster de bestanden die je wilt uploaden.
3. Sleep de bestanden van links naar rechts, of klik er met de rechtermuisknop op en kies Upload (Uploaden).
4. Onderin zie je de voortgang. Wacht tot alle overdrachten klaar zijn.

Upload je een nieuwe website? Zet de bestanden dan direct in httpdocs en niet in een submap, anders staat je site op jouwdomein.nl/submap in plaats van op jouwdomein.nl. Maak voor de zekerheid eerst een back-up van je website voordat je bestaande bestanden overschrijft.

Stap 5: Bestandsrechten instellen

Bestandsrechten, ook wel permissions, bepalen wie een bestand mag lezen, aanpassen of uitvoeren. Verkeerde rechten geven foutmeldingen of maken je site onveilig. De veilige standaard is:

• 644 voor bestanden: de eigenaar mag lezen en schrijven, de rest mag alleen lezen.
• 755 voor mappen: de eigenaar mag alles, de rest mag de map openen en de inhoud lezen.

Gebruik nooit 777. Daarmee mag iedereen alles wijzigen en dat is een groot beveiligingsrisico. In FileZilla pas je rechten aan door met de rechtermuisknop op een bestand te klikken en Bestandsattributen (File permissions) te kiezen. Vul daar het getal in, bijvoorbeeld 644. Veilig werken houdt trouwens niet op bij de verbinding: zorg ook dat je site via HTTPS bereikbaar is met een geldig SSL-certificaat.

Extra FTP-account aanmaken in Plesk

Wil je iemand anders toegang geven, bijvoorbeeld een webbouwer, zonder je hoofdwachtwoord te delen? Maak dan een apart FTP-account aan. Je kunt dat account beperken tot een bepaalde map.

1. Ga in Plesk naar Websites & Domains en open FTP bij je domein.
2. Klik op Add an FTP Account.
3. Geef het account een eigen naam en een sterk wachtwoord.
4. Stel bij Home directory de map in waartoe dit account toegang krijgt. Wil je iemand alleen bij een deelmap laten, kies dan die map.
5. Klik op OK.

Zo houd je grip op wie waarbij kan. Verwijder een account weer zodra iemand het niet meer nodig heeft. Ga je verhuizen naar een andere hosting, dan gebruik je vaak dezelfde FTP- of SFTP-toegang om je bestanden op te halen.

Veelvoorkomende fouten oplossen

Loopt de verbinding of de upload vast? Dit zijn de fouten die het vaakst voorkomen.

Met FTP en vooral SFTP zet je snel en veilig bestanden op je hosting. Kies voor een versleutelde verbinding, plaats je bestanden in httpdocs en houd je bestandsrechten netjes op 644 en 755. Kom je er niet uit? Neem contact op met support, dan helpen we je verder.